واحد طرح و برنامه؛ از برنامه‌ریزی تا تصمیم‌سازی و توسعه فراسکو عسلویه
به قلم فرامرز صدیقی، مدیر طرح و برنامه شرکت فراسکو عسلویه
در هر سازمانی که مسیر توسعه و رشد را دنبال می‌کند، برنامه‌ریزی و تصمیم‌سازی جایگاهی فراتر از تهیه گزارش‌ها و تدوین برنامه‌های روزمره دارد. در شرکت فراسکو عسلویه نیز واحد طرح و برنامه تلاش می‌کند در همین چارچوب، نقش خود را به‌عنوان یکی از حلقه‌های اصلی تصمیم‌سازی، برنامه‌ریزی و توسعه شرکت ایفا کند.
نگاه ما در واحد طرح و برنامه این است که این واحد صرفاً محل تهیه گزارش یا تدوین برنامه نباشد؛ بلکه بتواند با گردآوری و تحلیل اطلاعات، بررسی ظرفیت‌های موجود، پایش پروژه‌ها، مطالعه بازار و ارزیابی فرصت‌های جدید، تصویری روشن از وضعیت شرکت و مسیرهای پیش‌روی آن در اختیار مدیریت قرار دهد.
در واقع، واحد طرح و برنامه در نقطه اتصال بخش‌های مختلف شرکت، مدیریت ارشد، مجموعه بالادست و سایر ذی‌نفعان قرار دارد. اطلاعات و نیازهای بخش‌های مختلف در این واحد تجمیع و تحلیل می‌شود و خروجی آن، پس از بررسی و نهایی‌سازی، در بسیاری از موارد مبنای تصمیم‌گیری مدیریتی، ارائه به شرکت سرمایه‌گذاری اهداف و تعامل با سایر شرکت‌ها و مجموعه‌های بیرونی قرار می‌گیرد.
به همین دلیل، برای ما کیفیت اطلاعات، صحت داده‌ها، انسجام مطالعات و نحوه ارائه نتایج اهمیت زیادی دارد. هر گزارش یا مطالعه‌ای که از سوی این واحد ارائه می‌شود، باید بتواند تصویری دقیق، کارشناسی و قابل اتکا از موضوع مورد بررسی ارائه کند.
برنامه‌ریزی؛ ایجاد تصویر روشن از مسیر حرکت شرکت
یکی از محورهای اصلی فعالیت واحد طرح و برنامه، برنامه‌ریزی و سیستم‌هاست. تدوین و پایش برنامه‌های سازمانی، بررسی و بهبود فرآیندها و سیستم‌های مورد نیاز شرکت و تهیه گزارش‌های مدیریتی، با هدف ایجاد هماهنگی بیشتر میان اهداف، برنامه‌ها و فعالیت‌های شرکت دنبال می‌شود.
هدف نهایی این فرآیند، کمک به مدیریت برای شناخت دقیق‌تر وضعیت موجود، شناسایی نقاط قابل بهبود و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر درباره مسیر آینده شرکت است.
کنترل پروژه؛ پایش مستمر مسیر توسعه
بخش دیگری از مأموریت واحد طرح و برنامه به کنترل و پایش پروژه‌های جاری و طرح‌های توسعه‌ای اختصاص دارد.
در این حوزه، میزان پیشرفت پروژه‌ها، برنامه‌های زمان‌بندی، اقدامات انجام‌شده، انحرافات احتمالی و سایر شاخص‌های مرتبط به‌صورت مستمر بررسی می‌شود تا مدیریت شرکت بتواند تصویر به‌روزی از روند اجرای پروژه‌ها داشته باشد.
در این میان، پروژه توسعه ترمینال مخازن شرکت فراسکو عسلویه، به دلیل ابعاد و اهمیت آن، از جمله پروژه‌هایی است که پایش و کنترل مستمر آن در دستور کار قرار دارد.
همچنین نظارت و کنترل بر مجموعه انبارهای شرکت نیز از دیگر حوزه‌هایی است که در چارچوب مأموریت‌های این واحد دنبال می‌شود.
از مطالعه بازار تا کشف فرصت‌های جدید
یکی از موضوعاتی که برای آینده فراسکو اهمیت ویژه‌ای دارد، شناسایی فرصت‌های جدید کسب‌وکار است.
ما در واحد طرح و برنامه تلاش می‌کنیم با رصد بازارهای داخلی و بین‌المللی، ظرفیت‌های موجود شرکت را در کنار نیازها و روندهای بازار قرار دهیم و به این پرسش پاسخ دهیم که فراسکو در چه حوزه‌هایی می‌تواند ظرفیت‌های فعلی خود را توسعه دهد و وارد کسب‌وکارهای جدید و ارزش‌آفرین شود؟
مطالعات بازار، شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، بررسی ظرفیت‌های زیرساختی شرکت و ارزیابی ایده‌های جدید، بخشی از این فرآیند است که می‌تواند در ادامه به مطالعات امکان‌سنجی، طرح‌های توجیهی و تعریف پروژه‌های جدید منجر شود.
تبدیل ایده به پروژه
از نگاه من، یکی از مهم‌ترین وظایف واحد طرح و برنامه، تبدیل یک ایده اولیه به یک طرح کارشناسی و قابل تصمیم‌گیری است.
برای رسیدن به این هدف، یک ایده باید از ابعاد مختلف بازار، فنی، مالی و اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد و در صورت برخورداری از توجیه لازم، در قالب مطالعات امکان سنجی و طرح توجیهی ارائه شود.
در همین چارچوب، برخی از پروژه‌های توسعه ای شرکت پس از انجام مطالعات و بررسی‌های کارشناسی وارد مراحل اجرایی شده‌اند. طرح صادرات گاز مایع سرد از اسکله شماره ۱۰ مجتمع خدماتی پارس یکی از نمونه‌هایی است که مطالعات و بررسی‌های انجام‌شده درباره آن، زمینه ورود پروژه به مرحله ساخت را فراهم کرده است.
این رویکرد تنها به پروژه‌های داخلی محدود نیست. در سال‌های اخیر، بررسی فرصت‌های برون‌مرزی نیز مورد توجه قرار گرفته و مطالعات مربوط به احداث ترمینال‌های تخصصی نفت و گاز در برخی بنادر مهم منطقه از جمله موضوعاتی بوده که فرآیند بررسی و مذاکرات آن تا مراحل پیشرفته و حتی عقد قرارداد دنبال شده است.
برای ما این موضوع اهمیت دارد که فرصت‌ها صرفاً در حد یک ایده باقی نمانند، بلکه پس از ارزیابی دقیق، در صورت داشتن توجیه اقتصادی و اجرایی، بتوانند به پروژه و در نهایت به یک کس
به قلم فرامرز صدیقی، مدیر طرح و برنامه شرکت فراسکو عسلویه
در هر سازمانی که مسیر توسعه و رشد را دنبال می‌کند، برنامه‌ریزی و تصمیم‌سازی جایگاهی فراتر از تهیه گزارش‌ها و تدوین برنامه‌های روزمره دارد. در شرکت فراسکو عسلویه نیز واحد طرح و برنامه تلاش می‌کند در همین چارچوب، نقش خود را به‌عنوان یکی از حلقه‌های اصلی تصمیم‌سازی، برنامه‌ریزی و توسعه شرکت ایفا کند.
نگاه ما در واحد طرح و برنامه این است که این واحد صرفاً محل تهیه گزارش یا تدوین برنامه نباشد؛ بلکه بتواند با گردآوری و تحلیل اطلاعات، بررسی ظرفیت‌های موجود، پایش پروژه‌ها، مطالعه بازار و ارزیابی فرصت‌های جدید، تصویری روشن از وضعیت شرکت و مسیرهای پیش‌روی آن در اختیار مدیریت قرار دهد.
در واقع، واحد طرح و برنامه در نقطه اتصال بخش‌های مختلف شرکت، مدیریت ارشد، مجموعه بالادست و سایر ذی‌نفعان قرار دارد. اطلاعات و نیازهای بخش‌های مختلف در این واحد تجمیع و تحلیل می‌شود و خروجی آن، پس از بررسی و نهایی‌سازی، در بسیاری از موارد مبنای تصمیم‌گیری مدیریتی، ارائه به شرکت سرمایه‌گذاری اهداف و تعامل با سایر شرکت‌ها و مجموعه‌های بیرونی قرار می‌گیرد.
به همین دلیل، برای ما کیفیت اطلاعات، صحت داده‌ها، انسجام مطالعات و نحوه ارائه نتایج اهمیت زیادی دارد. هر گزارش یا مطالعه‌ای که از سوی این واحد ارائه می‌شود، باید بتواند تصویری دقیق، کارشناسی و قابل اتکا از موضوع مورد بررسی ارائه کند.
برنامه‌ریزی؛ ایجاد تصویر روشن از مسیر حرکت شرکت
یکی از محورهای اصلی فعالیت واحد طرح و برنامه، برنامه‌ریزی و سیستم‌هاست. تدوین و پایش برنامه‌های سازمانی، بررسی و بهبود فرآیندها و سیستم‌های مورد نیاز شرکت و تهیه گزارش‌های مدیریتی، با هدف ایجاد هماهنگی بیشتر میان اهداف، برنامه‌ها و فعالیت‌های شرکت دنبال می‌شود.
هدف نهایی این فرآیند، کمک به مدیریت برای شناخت دقیق‌تر وضعیت موجود، شناسایی نقاط قابل بهبود و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر درباره مسیر آینده شرکت است.
کنترل پروژه؛ پایش مستمر مسیر توسعه
بخش دیگری از مأموریت واحد طرح و برنامه به کنترل و پایش پروژه‌های جاری و طرح‌های توسعه‌ای اختصاص دارد.
در این حوزه، میزان پیشرفت پروژه‌ها، برنامه‌های زمان‌بندی، اقدامات انجام‌شده، انحرافات احتمالی و سایر شاخص‌های مرتبط به‌صورت مستمر بررسی می‌شود تا مدیریت شرکت بتواند تصویر به‌روزی از روند اجرای پروژه‌ها داشته باشد.
در این میان، پروژه توسعه ترمینال مخازن شرکت فراسکو عسلویه، به دلیل ابعاد و اهمیت آن، از جمله پروژه‌هایی است که پایش و کنترل مستمر آن در دستور کار قرار دارد.
همچنین نظارت و کنترل بر مجموعه انبارهای شرکت نیز از دیگر حوزه‌هایی است که در چارچوب مأموریت‌های این واحد دنبال می‌شود.
از مطالعه بازار تا کشف فرصت‌های جدید
یکی از موضوعاتی که برای آینده فراسکو اهمیت ویژه‌ای دارد، شناسایی فرصت‌های جدید کسب‌وکار است.
ما در واحد طرح و برنامه تلاش می‌کنیم با رصد بازارهای داخلی و بین‌المللی، ظرفیت‌های موجود شرکت را در کنار نیازها و روندهای بازار قرار دهیم و به این پرسش پاسخ دهیم که فراسکو در چه حوزه‌هایی می‌تواند ظرفیت‌های فعلی خود را توسعه دهد و وارد کسب‌وکارهای جدید و ارزش‌آفرین شود؟
مطالعات بازار، شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، بررسی ظرفیت‌های زیرساختی شرکت و ارزیابی ایده‌های جدید، بخشی از این فرآیند است که می‌تواند در ادامه به مطالعات امکان‌سنجی، طرح‌های توجیهی و تعریف پروژه‌های جدید منجر شود.
تبدیل ایده به پروژه
از نگاه من، یکی از مهم‌ترین وظایف واحد طرح و برنامه، تبدیل یک ایده اولیه به یک طرح کارشناسی و قابل تصمیم‌گیری است.
برای رسیدن به این هدف، یک ایده باید از ابعاد مختلف بازار، فنی، مالی و اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد و در صورت برخورداری از توجیه لازم، در قالب مطالعات امکان سنجی و طرح توجیهی ارائه شود.
در همین چارچوب، برخی از پروژه‌های توسعه ای شرکت پس از انجام مطالعات و بررسی‌های کارشناسی وارد مراحل اجرایی شده‌اند. طرح صادرات گاز مایع سرد از اسکله شماره ۱۰ مجتمع خدماتی پارس یکی از نمونه‌هایی است که مطالعات و بررسی‌های انجام‌شده درباره آن، زمینه ورود پروژه به مرحله ساخت را فراهم کرده است.
این رویکرد تنها به پروژه‌های داخلی محدود نیست. در سال‌های اخیر، بررسی فرصت‌های برون‌مرزی نیز مورد توجه قرار گرفته و مطالعات مربوط به احداث ترمینال‌های تخصصی نفت و گاز در برخی بنادر مهم منطقه از جمله موضوعاتی بوده که فرآیند بررسی و مذاکرات آن تا مراحل پیشرفته و حتی عقد قرارداد دنبال شده است.
برای ما این موضوع اهمیت دارد که فرصت‌ها صرفاً در حد یک ایده باقی نمانند، بلکه پس از ارزیابی دقیق، در صورت داشتن توجیه اقتصادی و اجرایی، بتوانند به پروژه و در نهایت به یک کس
ب‌وکار جدید برای شرکت تبدیل شوند.
ارائه تصویری دقیق از توانمندی‌های فراسکو
یکی دیگر از مسئولیت‌های مهم واحد طرح و برنامه، جمع‌آوری، تحلیل و تدوین اطلاعات مربوط به فعالیت‌ها، ظرفیت‌ها، پروژه‌ها و برنامه‌های توسعه ای شرکت است.
این اطلاعات در قالب معرفی‌نامه، گزارش‌های مدیریتی، ارائه‌های تخصصی، کاتالوگ‌ها و سایر مستندات مورد نیاز آماده می‌شود و در جلسات با مدیران و مقامات ارشد، شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران، شرکای تجاری و همچنین نمایشگاه‌ها و رویدادهای تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این بخش از فعالیت واحد طرح و برنامه شاید در نگاه نخست صرفاً یک فعالیت محتوایی به نظر برسد، اما واقعیت این است که نحوه ارائه ظرفیت‌ها و توانمندی‌های یک شرکت، بخشی از هویت حرفه‌ای آن را شکل می‌دهد.
بنابراین تلاش ما این است که اطلاعات شرکت به‌صورت دقیق، منسجم و قابل اتکا ارائه شود و مخاطب بتواند تصویری واقعی از توانمندی‌ها، زیرساخت‌ها، پروژه‌های جاری و فرصت‌های توسعه‌ای فراسکو به دست آورد.
نگاه ما به آینده
مجموعه این فعالیت‌ها نشان می‌دهد که واحد طرح و برنامه را نمی‌توان صرفاً یک واحد اداری یا گزارش‌محور دانست. این واحد در نقطه تلاقی اطلاعات، برنامه‌ریزی، کنترل پروژه، مطالعات بازار، ارزیابی اقتصادی و ارتباطات مدیریتی قرار دارد و به همین دلیل می‌تواند یکی از حلقه‌های مهم اتصال میان بخش‌های مختلف شرکت، مدیریت ارشد، مجموعه بالادست، سرمایه‌گذاران و شرکای تجاری باشد.
البته این جایگاه، مسئولیت بیشتری نیز ایجاد می‌کند. هرچه تصمیمات بزرگ‌تر و پروژه‌های توسعه‌ای گسترده‌تر می‌شوند، اهمیت داده‌های دقیق، تحلیل کارشناسی و مطالعات قابل اتکا نیز افزایش پیدا می‌کند.
هدف ما در واحد طرح و برنامه این است که با تکیه بر اطلاعات دقیق، نگاه کارشناسی و شناخت ظرفیت‌های شرکت، در تصمیم‌سازی بهتر برای مدیریت و ترسیم مسیرهای جدید توسعه نقش داشته باشیم.
به اعتقاد من، آینده فراسکو تنها در بهره‌برداری بهتر از ظرفیت‌های موجود خلاصه نمی‌شود؛ بلکه باید به دنبال خلق ظرفیت‌های جدید، ورود هوشمندانه به بازارهای تازه، تعریف پروژه‌های سودآور و ایجاد ارزش پایدار برای شرکت باشیم.
در این مسیر، واحد طرح و برنامه می‌تواند حلقه اتصال میان وضعیت امروز فراسکو و چشم‌انداز توسعه فردای آن باشد؛ حلقه‌ای که با برنامه‌ریزی، تحلیل، شناسایی فرصت‌ها، ارزیابی پروژه‌ها و پایش مستمر طرح‌های توسعه‌ای، تلاش می‌کند سهم خود را در حرکت شرکت به سوی توسعه پایدار و ارزش‌آفرینی بیشتر ایفا کند.
ارائه تصویری دقیق از توانمندی‌های فراسکو
یکی دیگر از مسئولیت‌های مهم واحد طرح و برنامه، جمع‌آوری، تحلیل و تدوین اطلاعات مربوط به فعالیت‌ها، ظرفیت‌ها، پروژه‌ها و برنامه‌های توسعه ای شرکت است.
این اطلاعات در قالب معرفی‌نامه، گزارش‌های مدیریتی، ارائه‌های تخصصی، کاتالوگ‌ها و سایر مستندات مورد نیاز آماده می‌شود و در جلسات با مدیران و مقامات ارشد، شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران، شرکای تجاری و همچنین نمایشگاه‌ها و رویدادهای تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این بخش از فعالیت واحد طرح و برنامه شاید در نگاه نخست صرفاً یک فعالیت محتوایی به نظر برسد، اما واقعیت این است که نحوه ارائه ظرفیت‌ها و توانمندی‌های یک شرکت، بخشی از هویت حرفه‌ای آن را شکل می‌دهد.
بنابراین تلاش ما این است که اطلاعات شرکت به‌صورت دقیق، منسجم و قابل اتکا ارائه شود و مخاطب بتواند تصویری واقعی از توانمندی‌ها، زیرساخت‌ها، پروژه‌های جاری و فرصت‌های توسعه‌ای فراسکو به دست آورد.
نگاه ما به آینده
مجموعه این فعالیت‌ها نشان می‌دهد که واحد طرح و برنامه را نمی‌توان صرفاً یک واحد اداری یا گزارش‌محور دانست. این واحد در نقطه تلاقی اطلاعات، برنامه‌ریزی، کنترل پروژه، مطالعات بازار، ارزیابی اقتصادی و ارتباطات مدیریتی قرار دارد و به همین دلیل می‌تواند یکی از حلقه‌های مهم اتصال میان بخش‌های مختلف شرکت، مدیریت ارشد، مجموعه بالادست، سرمایه‌گذاران و شرکای تجاری باشد.
البته این جایگاه، مسئولیت بیشتری نیز ایجاد می‌کند. هرچه تصمیمات بزرگ‌تر و پروژه‌های توسعه‌ای گسترده‌تر می‌شوند، اهمیت داده‌های دقیق، تحلیل کارشناسی و مطالعات قابل اتکا نیز افزایش پیدا می‌کند.
هدف ما در واحد طرح و برنامه این است که با تکیه بر اطلاعات دقیق، نگاه کارشناسی و شناخت ظرفیت‌های شرکت، در تصمیم‌سازی بهتر برای مدیریت و ترسیم مسیرهای جدید توسعه نقش داشته باشیم.
به اعتقاد من، آینده فراسکو تنها در بهره‌برداری بهتر از ظرفیت‌های موجود خلاصه نمی‌شود؛ بلکه باید به دنبال خلق ظرفیت‌های جدید، ورود هوشمندانه به بازارهای تازه، تعریف پروژه‌های سودآور و ایجاد ارزش پایدار برای شرکت باشیم.
در این مسیر، واحد طرح و برنامه می‌تواند حلقه اتصال میان وضعیت امروز فراسکو و چشم‌انداز توسعه فردای آن باشد؛ حلقه‌ای که با برنامه‌ریزی، تحلیل، شناسایی فرصت‌ها، ارزیابی پروژه‌ها و پایش مستمر طرح‌های توسعه‌ای، تلاش می‌کند سهم خود را در حرکت شرکت به سوی توسعه پایدار و ارزش‌آفرینی بیشتر ایفا کند.